Ormancılık Planlama Çalışmalarının Denetlenmesi de Özelleştirildi

5 Şubat 2008 günü yürürlüğe konulan Orman Amenajman Yönetmeliği’nin 4. maddesinin “e” bendiyle orman yönetim planlarının yaşamsal öneme sahip envanter ve plan yapımı aşamalarındaki iş ve işlemlerin denetimi de özel kişiler tarafından yapılabilecek !

Orman ekosistemlerinin “orman amenajman planı” olarak adlandırılan planlarla yönetilmesi ülkemizde yasal bir zorunluluktur. “Orman” sayılan alanlarda yapılacak çalışmaların yerini, zamanını, niteliğini ve yoğunluğunu belirleyen bu planlar, ormancılık uygulamalarının, deyiş yerindeyse anayasası sayılmaktadır. 1980’li yıllara değin Orman Genel Müdürlüğü’nün yarı özerk sayılabilecek birimleri tarafından hazırlanan bu planlar, 1980’li yıllardan bu yana özel kişi ve kuruluşlar tarafından yapılabilmekteydi. Ancak, özel kişi ve kuruluşlar tarafından hazırlanan planlar da Orman Genel Müdürlüğü’nün ilgili birimleri tarafından denetlenmekteydi. Böyle iken, tümüyle yeniden düzenlenerek 5 Şubat 2008 tarihinde yürürlüğe konulan Orman Amenajman Yönetmeliği’nin 4. maddesinin “e” bendinde;

“Arazide yapılan envanter çalışmaları ile planların yapılması aşamaları amenajman denetim başmühendislerince denetlenir. Bu işler gerektiğinde 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun hükümlerine göre serbest yeminli meslek mensuplarına da yaptırılabilir.” yaptırımına yer verilmiştir. Böylece; söz konusu planların hazırlanmasının yanı sıra plan hazırlama sürecinin yaşamsal öneme sahip çeşitli envanter çalışmaları ile anılan planların hazırlanması ile ilgili iş ve işlemlerin özel kişi ve kuruluşlar tarafından denetlenebilmesi de olanaklı kılınmıştır.

Anayasaya ve yasaya aykırı bir düzenleme...

Bilindiği gibi, 1982 Anayasasının 169. maddesine göre; “Devlet ormanları kanuna göre devletçe yönetilir ve işletilir”. Ek olarak, 1985 yılında, temel ormancılık çalışmalarının özelleştirilmesine yönelik çok sayıda yaptırımı içerecek biçimde yeniden düzenlenen 3234 sayılı yasanın 2. maddesinin “b” bendine göre de; “Ormanları, devamlılığını sağlayacak şekilde teknik ve ekonomik icaplara göre idare etmek...”, Orman Genel Müdürlüğü’nün bir görevidir.

Açıktır ki, gerekli planların hazırlanması ve uygulanması, bu kapsamda planlama sürecinin ve özellikle de bu sürecin denetlenmesi, yönetme ve işletme işlevlerinin ayrılamayacak ve yapılması başkalarına devredilemeyecek bir bileşenidir. Devredilmesi durumunda, “devlet ormanı” sayılan alanların;

i) “orman vasfını yitirmiştir” (2/B) ve/veya “orman olarak muhafazasında yarar yoktur” (2/A) vb gerekçelerle daraltılabilmesine, ii) ormancılık dışı amaçlarla kullanılabilmesine ve iii) “özel orman statüsünde” orman yetiştirmeleri için özel kişi ve kuruluşlara tahsis edilebilmesine yönelik uygulamalar için; i) uygun verilerin üretilmesi ve ii) bu doğrultuda plan hedeflerine yer verilebilmesi büyük ölçüde kolaylaşabilecektir.

Öyle anlaşılıyor ki, siyasal iktidar, ormanlarımızdan ve ormancılığımızdan da elini hiçbir zaman çekmeyecek !

 

 Yücel ÇAĞLAR, Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği üyesi

Son Güncelleme: 21 Şubat 2008